2010 Yılı Ödülleri

2002 yılında kaybettiğimiz değerli bilim insanı Dr. Serhat ÖZYAR’ın anısını, bilimi ülke yaşamında maddi bir güç haline getirmeye katkıda bulunarak yaşatmak amacıyla TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası, Orta Doğu Öğretim Elemanları Derneği ve Bilim ve Ütopya Kooperatifi tarafından oluşturulan “Serhat ÖZYAR Yılın Genç Bilim İnsanı Ödülü”nü 2010 yılında almaya değer görülen genç bilim insanı, “Elektromanyetik Problemlerin Çok Seviyeli Hızlı Çokkutup Yöntemiyle Doğru ve Verimli Çözümleri” başlıklı doktora tez çalışmasıyla Dr. Özgür ERGÜL olmuştur. “Serhat ÖZYAR Yılın Genç Bilim İnsanı Ödülü”nü kazanan Dr. Özgür ERGÜL’ü değerli tez çalışmasından ötürü kutluyoruz.

Ayrıca, Seçici Kurul, bu yıl sekizincisi verilen ödül başvuruları arasındaki üç doktora tezini, “Serhat ÖZYAR Onur Ödülü”ne değer bulmuştur. Onur ödüllerini alan üç genç araştırmacı, soyadı sırasıyla, “Türkçe Geniş Dağarcıklı Konuşma Tanıma için İstatistiksel ve Ayırıcı Dil Modellemesi” başlıklı teziyle Dr. Ebru ARISOY, “Sonlu Cisimlerde Çarpma Karmaşıklığı Üzerine Sonuçlar” başlıklı teziyle Dr. Murat CENK ve “Kablosuz Sistemlere Yönelik Titreşim Tabanlı bir Mikro Enerji Üretecinin Tasarımı, Üretimi ve Uygulaması” başlıklı teziyle Dr. İbrahim SARI’dır. Dr. Ebru ARISOY,  Dr. Murat CENK ve Dr. İbrahim SARI’yı değerli tez çalışmaları nedeniyle kutluyoruz.

“Serhat ÖZYAR Yılın Genç Bilim İnsanı Ödülü” Gerekçesi:

Dr. Özgür ERGÜL, Bilkent Üniversitesi, Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı’nda, Prof. Dr. Levent GÜREL’in danışmanlığıyla yaptığı “Elektromanyetik Problemlerin Çok Seviyeli Hızlı Çokkutup Yöntemiyle Doğru ve Verimli Çözümleri” başlıklı doktora tez çalışmasında, büyük elektromanyetik problemlerin formülasyonu için önerilen yöntemlerin nümerik çözümlerinin başarımını kapsamlı biçimde değerlendirmiş; nümerik çözüm açısından zorluğu bilinen problemlerde formülasyonların birleştirilme metodu için özgün öneriler yapmış; formülasyonun sayısal ortamda paralel işlemlere uygun hale getirilip birçok bilgisayar işlemcisi üzerinde aynı anda çalışmasını sağlayarak, farklı uygulamalarda kullanılabilecek hızlı ve etkin bir benzetim ortamı geliştirmiştir. Geliştirilen yöntemle milyonlarca bilinmeyen cinsinden ifade edilen problemler, yüksek doğrulukla çözülebilir hale gelmiştir.

Büyük elektromanyetik problemlerin çözümü, son yıllarda üzerinde çok çalışılan ve uygulama açısından oldukça önemli bir konudur. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar ve yapılan özgün öneriler, örneğin anten ve radar benzetim ve tasarımları, nanoteknolojide metamalzemelerin elektromanyetik analizleri, kimyada Raman saçılımına yeni yaklaşımlar, biyolojide kırmızı kan hücrelerinden elektromanyetik saçılımın hesaplanarak bazı kan hastalıklarına teşhis konabilmesi gibi problemlerin çözümüne olanak sağlamaktadır. Yapılan çalışma, büyük elektromanyetik problemlerin nümerik çözümlerine yönelik tasarım araçları geliştirilmesine evrensel düzeyde önemli bir katkı getirdiği gibi, ülke bilim gündemine doğrudan hizmet etmekte ve ülke ekonomisine katkı potansiyeli taşımaktadır. Dr. Özgür ERGÜL’ün konuyla ilgili olarak uluslararası saygın dergilerde yayınlanmış 26 makalesi bulunmaktadır.

“Serhat ÖZYAR Onur Ödülü” Gerekçeleri:

Dr. Ebru ARISOY, Boğaziçi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı’nda, Y. Doç. Dr. Murat SARAÇLAR’ın danışmanlığıyla yaptığı “Türkçe Geniş Dağarcıklı Konuşma Tanıma İçin İstatistiksel ve Ayırıcı Dil Modellemesi” başlıklı doktora tez çalışmasında, “Türkçe doğal dil işleme” konusunda yapılmış birbirinden bağımsız görünen beş çalışmayı başarıyla biraraya getirmiştir: Konuşma tanıma, sözcük analizi, dağarcık dışı sözcükler problemi, öğrenme modelleri ve sesbilgisel bilgiyi biçim bilgisine katma. Tez çalışması, dildeki her cümleye bir olasılık atayan dil modellerinin kestirimi üzerinde yoğunlaşmış, dil modellemesinde sözcükler yerine sözcük-altı birimlerin başarımını araştırıp en uygun birimleri bulmuş ve dinamik dağarcık uygulamasıyla sözcük-altı birimlerden kaynaklanan problemleri azaltmıştır. Türkçe biçimsel çözümleyiciler arasında konuşma tanıma açısından yaptığı değerlendirme, yalnız Türkçe için değil, Türkçe’ye benzer yapısı olan sondan eklemeli tüm diller için önem taşıyan uluslararası bir katkı sağlamaktadır.

Dr. Murat CENK, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Uygulamalı Matematik Enstitüsü, Kriptografi Anabilim Dalı’nda, Prof. Dr. Ferruh ÖZBUDAK’ın danışmanlığıyla yaptığı “Sonlu Cisimlerde Çarpma Karmaşıklığı Üzerine Sonuçlar” başlıklı doktora tez çalışmasında, eleman sayısı 2, 3 veya 4 olan sonlu cisimlerde tanımlanan n terimli polinom çarpmalarını hızlandırarak, literatürdeki en iyi sonuçları veren algoritmalardan daha iyi sonuçlar veren yeni yöntemler geliştirmiştir. Bunu yaparken, matematikteki cebir ve cebirsel geometride yer alan Riemann-Roch ve Hasse-Weil gibi kuramsal konuları, elektronik ve bilgisayar mühendisliği konularındaki fikirlerle birleştirmiştir. Elde edilen sonuçlar, bilgisayar bilimleri, kriptolojide sayısal imza,  elektronikte donanım, kodlama kuramı gibi alanlarda işlemlerin daha hızlı yapılmasına olanak sağlayan evrensel katkılardır.

Dr. İbrahim SARI, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makina Mühendisliği Anabilim Dalı’nda, Prof. Dr. Tuna BALKAN’ın ve ODTÜ Elektrik ve Elektronik Mühendisliği öğretim üyesi Doç. Dr. Haluk KÜLAH’ın ortak danışmanlığıyla yaptığı “Kablosuz Sistemlere Yönelik Titreşim Tabanlı bir Mikro Enerji Üretecinin Tasarımı, Üretimi ve Uygulaması” başlıklı doktora tez çalışmasında, MEMS (Mikro Elektronik Mekanik Sistemler) teknolojisi kullanarak, çevresel titreşimlerden yani hareket enerjisinden elektriksel enerji üretebilen dört çeşit mikro yapı geliştirmiştir. Biri diğeri üzerine daha üstün özellikler ekleyerek ulaşılan son mikro üreteç, özgün bir tasarım ve üretim sürecine sahiptir. Bu bağlamda, dar bantlı titreşen yapıların titreşim frekanslarının daha yüksek frekansa kaydırılarak enerji dönüşümü veriminin arttırılması ve üretim sürecinin başarıyla tamamlanarak prototip elde edilmesi, çok önemli teknik yeniliklerdir. Dünyada da, MEMS algılayıcıların gelişmesiyle iyice belirginleşen enerji sorununa çözüm bulmak amacıyla son yıllarda yoğun olarak çalışılmaya başlanan MEMS tabanlı enerji üreteçleri konusundaki bu çalışma, Türkiye için çok yeni ve türünün ilk örneği olan özgün bir katkıdır.